ประวัติและวัตถุมงคลหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม อีกหนึ่งพระนักพัฒนาของสมุทรสงคราม

หลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม สมุทรสงคราม

หลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม หรือ พระราชสมุทรเมธี ท่านมีนามเดิมว่าเจริญ ทองศิลป์ เกิดที่บ้านหมู่ที่ ๕ ตำบลแหลมใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม เมื่อวันจันทร์ ขึิ้น ๘ ค่ำ เดือน ๘ ปีมะโรง ตรงกับวันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๔๗ โยมบิดาชื่อขุนอลังการณ์(บ่าย ทองศิลป์) โยมมารดาชื่อนางเชย ทองศิลป์ มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ๔ คนดังนี้

๑. นางวิเชียร ทองศิลป์

๒. ถึงแก่กรรมตั้งแต่เยาว์วัย

๓. พระราชสมุทรเมธี (เจริญ ทองศิลป์)

๔. นางกุหลาบ ทองศิลป์

เมื่อวัยเด็กท่านเป็นเด็กที่มีความเฉลียวฉลาด จบการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ จากโรงเรียนแหลมวิทยาคม ตำบลแม่กลอง อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม ในปี พ.ศ. ๒๔๕๗

ปี พ.ศ. ๒๔๖๗ ท่านได้บรรพชาอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดบ้ามแหลม(วัดเพชรสมุทรวรวิหาร) ตำบลแม่กลอง อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม เมื่อวันอังคาร แรม ๑ ค่ำเดือน ๗ ปีชวด ตรงกับวันที่ ๑๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๖๗ ได้รับฉายาว่า "ขนฺติโก" โดยมี

พระมหาสิทธิการ(ทอง) วัดบ้านแหลม เป็นพระอุปัชฌาย์

หลังอุปสมบทแล้วท่านได้อยู่จำพรรษาที่วัดบ้านแหลม และสอบได้นักธรรมตรี จากโรงเรียนวัดบ้านแหลม(วัดเพชรสมุทรวรวิหาร) ในปี พ.ศ. ๒๔๖๗

ปี พ.ศ. ๒๔๗๒ สอบได้นักธรรมโท จากโรงเรียนวัดบ้านแหลม(วัดเพชรสมุทรวรวิหาร)

ปี พ.ศ. ๒๔๗๘ สอบได้นักธรรมเอก จากโรงเรียนวัดบ้านแหลม(วัดเพชรสมุทรวรวิหาร)

นอกจากนี้ท่านยังได้ศึกษาภาษาบาลี จนแปลพระธรรมบทได้ มีความรู้บาลี ไวยกรณ์จนชำนาญเป็นอย่างดี

ปี พ.ศ. ๒๔๘๒ ท่านได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระครูปลัดเจริญ ฐานานุกรมของพระราชเวที

ปี พ.ศ. ๒๔๘๕ ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นพระอุปัชณายะ เมื่อวันที่ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๔๘๕

ปี พ.ศ. ๒๔๘๕ พระครูอัมพวันเจติยาภิบาล(ลิบ) เจ้าอาวาสวัดอัมพัวนเจติยาราม ได้ถึงแก่มรณภาพ ตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดอัมพวันเตจิยารามได้ว่างลง พระมหาสิทธิการ(ทอง) จึงแต่งตั้งให้หลวงพ่อเจริญ ไปครองวัดอัมพวันเจติยาราม เมื่อวันที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๘๕

และเมื่อถึงวันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๘๕ ท่านก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยเจ้าคณะแขวงอำเภออัมพวา

วัดอัมพวันเจติยาราม เป็นพระอารามหลวง ชั้นโท สังกัดคณะสงห์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ ๑๐๙๒ บ้านอัมพวา ตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม

วัดอัมพวันเจติยาราม ตั้งเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๒๕ ผู้สร้างวัด คือ สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี (พระมเหษีพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นพระชนนีของสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒)

สร้างถวายแด่ พระรูปสิริโสภาคย์มหานาคนารี (พระนามเดิม สั้น อันเป็นพระมารดา ของสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี) ผู้ปฏิสังขรณ์

พระบาทสมเด็จพระนั่งกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ ทรงปฏิสังขรณ์พระวิหารน้อย (พระที่นั่งทรงธรรม) พระวิหาร และกุฏิใหญ่

ผู้ปฏิสังขรณ์ต่อมา คือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทรงปฏิสังขรณ์พระอุโบสถทั้งหลัง และ ทรงสร้างโรงธรรมศาลาขึ้นใหม่อีกหลังหนึ่ง

ครั้นมาถึงรัชกาลที่ ๕ วัดอัมพวันเจติยาราม ได้ชํารุดทรุดโทรมยิ่งขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในคราวที่ทรงเสด็จประพาสมณฑลราชบุรี เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๕๒ ได้เสด็จแวะทอดพระเนตรวัดอัมพวันเจติยาราม

หลังจากเสด็จประพาสคราวนั้นแล้ว ได้ทรงแต่งตั้งพระครูวัดบ้านแหลม (วัดเพชรสมุทรวรวิหาร) ขึ้นเป็นพระราชาคณะที่ พระมหาสิทธิการ (แดง) และโปรดให้ไปครองวัดอัมพวัน ๆ เพื่อบูรณปฏิสังขรณ์ให้ทรงสภาพดีขึ้น

วัดอัมพวันเจติยาราม เป็นนิวาสเดิมขององค์ปฐมวงศ์ทางราชนิกุลแห่งบรมราชจักรีวงศ์ ในปี พ.ศ. ๒๓๑๐ เป็นปีที่เสียกรุงศรีอยุธยา แก่พม่า พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยได้เสด็จพระราชสมภพ ณ ที่นี้

เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติแล้ว สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ทรงอุทิศบริเวณวาสถานให้เป็นที่สร้างวัดถวายแด่พระมารดา เดิมมีชื่อว่า วัดอัมพวา ตามชื่อตำบลบ้านอัมพวา หรือเรียกที่สวนเดิมของสมเด็จพระรูปว่า "อัมพวาสวนนอก"

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (ร.๒) ทรงประสูติ ณ ที่แห่งนี้

ภายหลังต่อมาท่านนักปราชญ์ผู้เฟื่องฟูทางภาษาบาลี ท่านเลยแปลภาษาไทยเป็นภาษาบาลีเสียเลยว่า "อัมพวาพาหิรุทยานประเทศ" ชื่อวัดอัมพวันเจติยารามนี้เข้าใจว่าจะเป็นชื่อพระราชทานในสมัยบูรณะปฎิสังขรณ์ครั้งรัชกาลที่ ๓ หรือรัชกาลที่ ๔ นี้เอง เพราะคำว่า "เจติยาราม" ทำให้เข้าใจว่าเป็นชื่อที่เกิดขึ้นภายหลังที่สร้างพระปรางค์แล้ว

ชื่อ"อัมพวันเจติยาราม" ก็เป็นชื่อที่มีความหมายไพเราะเหมาะสม กล่าวคือ "อัมพวัน" โดยพยัญชนะก็แปลว่า "สวนมะม่วง" โดยความหมายก็หมายถึง"อัมพวาสวนนอก"

และต้นมะม่วงยังเป็นต้นไม้เกี่ยวเนื่องอยู่ในพุทธประวัติด้วย "เจติย" โดยความหมายก็แปลว่า"ที่เคารพบูชา" และ "อาราม" หมายความว่า "ที่อยู่อันร่มรื่นเกษมสำราญ" ชื่อ "วัดอัมพวันเจติยาราม" จึงมีความหมายว่า "สวนมะม่วงอันร่มรื่นเกษมสำราญเป็นสถานที่เคารพบูชา"

ภายในวัดมี (๑) พระประธาน พระนามไม่ปรากฏ เป็นพระปั้นประดิษฐานอยู่ในพระอุโบสถ ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๒.๕ เมตร ส่วนสูงจากฐานถึงพระเกต ๓.๓ เมตร

(๒) พระพุทธรูป เป็นพระนั้นประดิษฐานอยู่ทางด้านทิศใต้ของพระวิหารใหญ่ ปางพุทธไสยาส ส่วนยาว ๘.๓ เมตร ส่วนสูงจากพื้นฐานถึงพระเกตุ ๒.๕ เมตร

(๓) พระพุทธรูป พระนาม พระพุทธโสธรจําลอง ประดิษฐานอยู่ที่บริเวณลานจันทน์ หน้าตักกว้าง ๑ เมตร สูง ๑.๔ เมตร

(๔) พระปรางค์ในพระวิหาร วัดฐานโดยรอบ ๓๔ เมตร สูงประมาณ ๑๕ เมตร

ถาวรวัตถุในวัดมี พระอุโบสถ กว้าง ๑๑ เมตร ยาว ๒๗.๒ เมตร พระวิหารกว้าง ๒๒ เมตร ๓๕.๗ เมตร พระที่นั่งทรงธรรม กว้าง ๑๐.๒ เมตร ยาว ๑๕ เมตร พระตําหนักใหญ่กว้าง ๑๑.๒ เมตร ยาว ๑๘.๕ เมตร พระตําหนักเล็กกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๑๑ ๘ เมตร ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๓ เมตร ยาว ๒๑.๒ เมตร บริเวณกุฏิกว้าง ๒๐.๘ เมตร ยาว ๖๑.๕ เมตร

รายนามเจ้าอาวาสวัดอัมพวันเจติยาราม ที่มีการจดบันทึกไว้ได้แก่

๑. พระวินัยมุนี(บัว) ผู้สร้างวัดปทุมคณาวาส และวัดท้ายหาด

๒. พระวินัยมุนี (น้อย)

๓. พระราชศรัทธาโสภิต (ศรี) มรณภาพวันที่ ๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๔๔

๔.พระสนิทสมณคุณ (เนตร) พ.ศ. ๒๔๔๔ - ๒๔๕๒

๕. พระมหาสิทธิการ (แดง) พ.ศ. ๒๔๕๓ - พ.ศ. ๒๔๖๓

๖. พระมหาสิทธิการ(ถม) (นิมนต์มาจากวัดบางขันแตก) (พ.ศ. ๒๔๖๓ - ๒๔๗๑)

๗. พระครูสมุห์ฮ้อ (พ.ศ. ๒๔๗๑ - พ.ศ. ๒๔๗๕)

๘.พระครูอัมพวันเจติยาภิบาล (ลิบ) (พ.ศ. ๒๔๗๕ - พ.ศ. ๒๔๘๕

๙. พระอัมพวันเจติยาภิบาล (เจริญ ขนติโก) (พ.ศ. ๒๔๘๕ - พ.ศ. ๒๕๒๒)

๑๐. พระราชสมุทรรังษี (สมศักดิ์ ชานคโร)

๑๑. พระวชิรเจดีย์ (วิทยา วรปุญฺโญ)

หลังจากที่หลวงพ่อเจริญ ท่านได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดอัมพวันเจติยาราม ท่านก็ได้พัฒนาวัดให้เจริญรุ่งเรืองขึ้นอย่างสุดความสามารถ

ภาพงานศพหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม สมุทรสงคราม

ปี พ.ศ. ๒๔๘๙ ด้วยคุณงามความดีของท่าน ท่านจึงได้รับพระราชทานสัญญาบัตร เป็นพระครูชั้นโท ใช้ราชทินนามว่า "พรครูขันตยาภรณ์" เมื่อวันที่ ๑ มีนามคม พ.ศ. ๒๔๘๙ ประกาศราชกิจจานุเบกษา วันที่ ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๙ เล่ม ๖๓ ตอนที่ ๑๕

ปี พ.ศ. ๒๔๙๖ ท่านได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ใช้ราชทินนามว่า "พระอัมพวันเจติยาภิบาล" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๙๖

ปี พ.ศ. ๒๕๐๙ ท่านได้สร้างพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็นรูปหล่อพระบรมประทับยืนอยู่บนแท่นสูงตระหง่าน ที่ฐานจารึกว่า "พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒ แห่งราชวงศ์จักรี"

ปี พ.ศ. ๒๕๑๔ ท่านได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระราชาคณะชั้นราช ใช้ราชทินนามว่า "พระราชสมุทรเมธี" เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๔

หลวงพ่อเจริญ ปกครองวัดเรื่อยมาจนถึงแก่มรณภาพลงด้วยโรคชราเมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ เวลา ๔.๐๗ น. นับรวมสิริอายุได้ ๗๕ ปี ๕๕ พรรษา.

วัตถุมงคลของหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวัน รุ่นแรก

สร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๐๗ เพื่อแจกในคราวฉลองที่หลวงพ่อมีอายุครบ ๖๐ ปี ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มรูปไข่ แบบมีหูในตัว มีการสร้างด้วยเนื้อทองแดงเพียงเนื้อเดียวเท่านั้น แต่แบ่งออกเป็นเนื้อทองแดงกระไหล่ทอง และเนื้อทองแดงรมดำ จำนวนการสร้างไม่ได้มีการจดบันทึกไว้

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม สมุทรสงคราม รุ่นแรก 2507 ทองแดงกระไหล่ทอง

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม รุ่นแรก ปี พ.ศ. ๒๕๐๗ เนื้อทองแดงกระไหล่ทอง

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม สมุทรสงคราม รุ่นแรก 2507 ทองแดงรมดำ

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม รุ่นแรก ปี พ.ศ. ๒๕๐๗ เนื้อทองแดงรมดำ

ด้านหน้า เป็นรูปจำลองหลวงพ่อเจริญ ครึ่งองค์ห่มจีวรคลุมไหล่ มีอักขระภาษาไทยเขียนว่า "พระอัมพวันเจติยาภิบาล (เจริญ) วัดอัมพวันฯ สมุทรสงคราม"

ด้านหลัง ตรงกลางด้านบนมีอักขระยันต์พระเจ้าห้าพระองค์ ใต้ยันต์มีอักขระภาษาไทยเขียนว่า "ศิษย์สร้างถวายอายุครบ ๕ รอบ พ.ศ. ๒๕๐๗"

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวัน รุ่นสอง

สร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๐๗ เพื่อแจกในคราวฉลองที่หลวงพ่อมีอายุครบ ๖๑ ปี ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มรูปไข่ แบบมีหูในตัว มีการสร้างด้วยเนื้อทองแดงเพียงเนื้อเดียวเท่านั้น จำนวนการสร้างไม่ได้มีการจดบันทึกไว้

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม สมุทรสงคราม รุ่น2 2507 ทองแดงรมดำ

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวันเจติยาราม รุ่น ๒ ปี พ.ศ. ๒๕๐๗ เนื้อทองแดงรมดำ

ด้านหน้า เป็นรูปจำลองหลวงพ่อเจริญ ครึ่งองค์ห่มจีวรคลุมไหล่ มีอักขระภาษาไทยเขียนว่า "พระอัมพวันเจติยาภิบาล (เจริญ) ชนมายุ ๖๑ ปี พ.ศ. ๒๕๐๗ วัดอัมพวันฯ สมุทรสงคราม"

ด้านหลัง ตรงกลางด้านบนมีอักขระยันต์พระเจ้าห้าพระองค์ ใต้ยันต์มีอักขระภาษาไทยเขียนว่า "ศิษย์สร้างบูชาพระคุณของหลวงพ่อ"

เหรียญหลวงพ่อเจริญ วัดอัมพวัน รุ่น ๓ ( ๑๗ ๗๑)

สร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๑๗ เพื่อแจกในคราวฉลองที่หลวงพ่อมีอายุครบ ๗๑ ปี ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มรูปไข่แบบมีหูในตัว มีการสร้างด้วยเนื้อเงิน และเนื้อทองแดง จำนวนการสร้างไม่ได้มีการจดบันทึกไว้